De Vrije Domburger

Veel Dom­burg­ers, jong en oud, kri­j­gen rillin­gen van dit plaatje. Ik ook. De burcht is voor Dom­burg wat de vuur­toren is voor Weskap­pel, de Lange Jan voor Mid­del­burg of de Eifel­toren voor Par­ijs. Je moet er niet over­dreven over doen, maar geef toe als je naar dit plaatje kijkt: die burcht heeft wat. Wat, weet ik niet. Het ontwerp is stoer en toch sier­lijk, ele­gant. Het is net niet krul­lerig, niet te gede­tailleerd, niet barok over­dreven, maar ook weer niet saai. Het is just enough.
Ik hou van mijn Dom­burgse burcht, altijd gedaan. En ik hou van die spe­ciale kleur blauw, afkom­stig van het oude gemeen­te­wapen van Dom­burg, het azuur. De com­bi­natie, die burcht in dat azuur, is voor mij hele­maal Dom­burg.
Pas op, nu zit ik toch over­dreven te doen. En ik weet, je moet oppassen met dit soort sym­bolen (want dat is die burcht toch vooral: een sym­bool), je moet je eigen chau­vin­is­tis­che gevoe­lens voort­durend analy­seren om te voorkomen dat je bloot bovenop de Hoge Hil gaat zit­ten met een Dom­burgse vlag rond je bast en gaat uitschree­uwen: DOMBURG IS DE BESTE PLAATS VAN DE WERELD. Want zo is het niet. Dom­burg is een mooi dorp en Dom­burg is een bij­zon­der dorp. Maar Dom­burg is natu­urlijk niet beter of slechter dan willekeurig welk ander dorp. Dat zijn dinget­jes waar je op moet let­ten als je het mooie ontwerp van onze burcht bek­ijkt en wordt over­spoeld door Nos­tal­gis­che Dom­burgsche Gevoe­lens.
My home­town.


Fran­cien heeft iets moois voor me gemaakt. Het hangt nu in mijn werkkamer en ik heb er een fotootje van gemaakt. Fran­cien heeft weinig last van al te diepe Dom­burgsche Gevoe­lens. Maar wel een oog voor schoonheid. Ze ging naar de Action, kocht voor een paar euro twee pan­e­len can­vas, pakte de schaar en knipte flui­tend (ze komt uit Aagtek­erke) de vlag van Dom­burg aan stukken. Zo maakte ze de twee pan­e­len (50 x 50 cm) die je hier­naast op de foto ziet. De burcht, met daar­naast in het azuur een enkele golf. Dit tweeluik is een prachtig sym­bool en zeer dec­o­ratief.
Een tip: maak het zelf als sin­terk­laas­cadeautje voor je eigen Dom­bur­gliefheb­ber thuis en je hebt een sin­terk­laas­jaar lang geen kind aan hem. Fran­cien overi­gens, zag mijn intense vrolijkheid over het cadeautje en denkt er nu over om er een han­deltje in te begin­nen.

Maar, zul je zeggen, je moet er wel een echte vlag voor kapotknip­pen. En Dom­burgse vlaggen zijn er niet zo veel. Ze zijn zelfs zeldzaam sinds de Stad­sraad er een aan­tal liet maken en met veel suc­ces de hele oplage in no time uitverkocht. Dat is zo. Aan de andere kant: er is iets met die vlag. Als je door Dom­burg fietst zie je hem wap­peren van de gevels van (bijvoor­beeld) Wim Houmes en David Jongepier. En als je dan wat beter kijkt zie je dat het prachtige azu­ur­blauw door de zon ste­vig is verbleekt. Dat zit in de pro­duc­tie van het mate­ri­aal. De Dom­burgse vlag zoals die nu is gefab­riceerd hangt er al snel flets bij. En dat is doo­d­jam­mer. Het blauw in de Zeeuwse vlag, als je dat moet vergelijken, is stral­end en kleurecht gebleven aan de vlaggen­stok. Kijk maar om je heen in deze span­nende provin­cie. Het is een trend: steeds meer zie je overal Zeeuwse vlaggen of (nog mooier) Zeeuwse wim­pels vrolijk wap­peren op de west­en­wind.
Voor de Vrije Dom­burger zijn die twee prachtige pan­e­len uit een uitkomst. Want je zou het niet zeggen, de Vrije Dom­burger houdt zielsveel van zijn dor­pje, maar hij heeft het zelf niet zo op vlagver­toon. Voor zichzelf dan. De Vrije Dom­burger bezit geen vlaggen­stok. Bij een ander vindt hij een fiere wap­perende vlag in de voor­tuin vaak wel mooi. Geen vlaggen­stok, maar toch een sym­bool van Dom­burg willen hebben. Van­daar dat die pan­e­len bin­nen aan zijn muur een uitkomst zijn voor zijn nos­tal­gis­che sentimenten.

De burcht en een enkele witte golf als sym­bool van de zee, in een veld van azuur. Naast elkaar aan de muur gehangen is het mooi gezicht, vind ik. Ik heb de burcht ook als piep­klein logootje boven deze web­site gezet. Zodat de bezoek­ers van deze web­site weten: Ich Bin Ein Doem­boerger.
Maar nu genoeg van dat. Wat his­torische feit­elijkhe­den nog, over dit sym­bool.
De vlag van Dom­burg is afgeleid van het offi­ciele oude gemeen­te­wapen.
Dom­burg werd in de staatsstukken op de wereld gezet door graaf Floris IV van Hol­land. Hij ver­leende de kleine ned­erzetting aan de Noordzee in het jaar 1223 stad­srechten. Daar lopen som­mige Dom­burg­ers nu nog van naast hun schoe­nen:
“Dom­burg is geen dorp, maar een stad”, zeggen ze dan op een toon­tje van wat­denkjedaar­van. Alsof een stof­fig besluit van een ver­geten der­tien­deeeuwse graaf inhoudelijk iets wezen­lijks toevoegt aan wat er nu is. Alsof een dorp ergens min­der­waardig zou zijn aan een stad.
Any­way, of er toen ook een wapen werd aangenomen is niet bek­end. De burcht in het wapen kan over­drachtelijk zijn bedoeld: Dom­burg als Duin­burcht. Het is echter maar de vraag of er ooit in Dom­burg een kas­teel heeft ges­taan. Opname van een burcht in het wapen zou ook alleen een sym­bool kun­nen zijn van het bezit­ten van stad­srechten. Men weet het niet.
Het wapen is in de loop der tij­den in wezen niet gewi­jzigd. Het is bek­end sinds de 14e eeuw. In de loop der eeuwen wordt het wel regel­matig afge­beeld met een kroon of met één of meerdere schild­houd­ers. Ook wat betreft de kleuren zijn er geen wijzigin­gen. Ook in de Nieuwe Cronijk van Zee­land van Smal­l­e­gange (1693) wordt het als zodanig afge­beeld en beschreven.
Na de Franse bezetting kwam men toe aan de nieuwe beschri­jv­ing van de gemeen­te­wapens in Ned­er­land. Dat zijn voor een Dom­burger mooie zin­nen om te lezen:
Lees maar mee, de beschri­jv­ing van 31 juli 1817:
” Van lazuur beladen met een dubbele burgt van zil­ver. Het schild gedekt met een kroon met 5 fleu­rons, alles van goud.”
Of deze, van 26 sep­tem­ber 1969:
” In azuur een geopende dubbele burcht met valdeur, van zil­ver, ver­licht van sabel. Het schild gedekt met een gouden kroon van 3 bladeren en 2 paarlen.”
Na de samen­voeg­ing met Oost­kapelle (1966) werd besloten het oude wapen te con­tin­ueren, zij het dat de beschri­jv­ing en de kroon wer­den aangepast. Het wapen van Dom­burg werd als stadswapen verkozen boven het wapen van de Ambacht­sheer­lijkheid Oostkapelle.

Het zijn mooie beschri­jvin­gen over dat azuur, de gouden kro­nen en die paarlen. Beschri­jvin­gen die macht willen uitstralen,ook. Zelf denk ik bij het woord azuur onmid­del­lijk aan de zee, en aan een favoriet gedicht van Slauer­hoff (Het Eiland) — het slaat wel op mijn twee nieuwe pan­e­len die nu als eilan­den aan mijn wand hangen.

Neem ik bezit van dit eiland,
Plant ik de zwarte vlag,
Neem iedere natie tot vijand,
Erken slechts ‘t azuur als gezag

Pop­u­lar­ity: 15% [?]